MyS2Love
Thành viên mới
Van hằng nhiệt chỉ là một chi tiết nhỏ trong hệ thống làm mát động cơ. Tuy nhiên nó lại đóng một vai trò rất lớn trong việc điều tiết sự làm mát và quan trọng hơn là sự ổn định khi vận hành của động cơ.
Vậy, nguyên lý hoạt động của van hằng nhiệt như thế nào, chúng có kết cấu ra sao để đảm bảo cho động cơ giữ được mức nhiệt ổn định khi động cơ hoạt động mà không bị quá nóng. Hãy cùng nhau tìm hiểu rõ thông qua bài viết Van hằng nhiệt ô tô và những điều cần biết.
Công dụng và nguyên lý làm việc của van hằng nhiệt ô tô
Khi động cơ mới khởi động, động cơ còn lạnh, van hằng nhiệt sẽ đóng đường trao đổi nước hoặc dầu đến két làm nước làm mát và mở van cho nước làm mát hoặc đầu qua két làm mát khi nhiệt độ trong động cơ cao hơn mức quy định (khoảng từ 87-102 độ C tùy vào tốc độ xe). Nhờ đó, động cơ có thể khởi động nhanh chóng tăng lên tới nhiệt độ làm việc, ổn định nhiệt độ, giảm mức tiêu hao nhiên liệu.
Cấu tạo của van hằng nhiệt ô tô
1 Van – 2 Xylanh – 3 Van đi tắt – 4 Sáp – 5 Van xả khí
+ Van được lắp trên đường dẫn nước từ nắp máy ra két làm mát.
+ Môi chất công tác là hạt parapin rắn chứa trong xi lanh của van.
+ Trên xi lanh có gắn cánh van, lò xo hồi vị luôn ép van đóng.
Các hư hỏng và nguyên nhân hư hỏng thường gặp của van hằng nhiệt ô tô
Nguyên nhân phổ khiến van hằng nhiệt bị hư hỏng là độ đàn hồi thân van và cơ cấu cánh van làm việc kém. Nguyên nhân là do các chất chứa trong thân van bị rò rỉ, khi đó, van không mở hoặc mở không đủ gây nóng động cơ khi hoạt động với công xuất lớn.
Nếu van hằng nhiệt không đóng khi nhiệt độ nước còn thấp sẽ khiến động cơ chạy lâu mới đạt nhiệt độ làm việc làm tăng lượng tiêu hao nhiên liệu. Còn khi van hằng nhiệt hư hỏng không mở, nhiệt độ động cơ sẽ tăng nhanh chóng khi vận hành và thông thường chỉ sau khoảng từ 5 đến 15 phút sau khi chạy, khi đó đèn bào nhiệt độ động cơ sẽ sáng lên.
Trường hợp cụ thể: Bình thường, hệ thống sẽ ổn định nhiệt độ động cơ nằm khoảng ở 90-95 độ C, với đồng hồ kim thì chỉ nhiệt gần như không đổi, chỉ nhiệt thường nằm gần giữa đồng hồ.
Nếu đồng hồ chỉ nhiệt vượt quá mức giữa thì điều kiện giải nhiệt của động cơ đang có vấn đề, cần thăm khám và chữa trị kịp thời. Nếu van hằng nhiệt bị kẹt không mở được hay mở kém thì sẽ ngăn hoặc làm giảm trao đổi nhiệt giữa nước trong máy và sinh hàn, khiến nước trong máy có thể quá nhiệt và có thể bị sôi bục ra ở bình nước phụ, trong khi đó ở két sinh hàn thì vẫn nguội hoặc không nóng lắm.
Nếu đồng hồ chỉ nhiệt thường xuyên bị tụt dưới mức gần giữa trong quá trình vận hành thì chức năng hằng nhiệt cho động cơ đang bị lỗi. Nếu van bị thông (không có van hằng nhiệt) không còn chức năng hằng nhiệt thì trong nhiều điều kiện vận hành, nhiệt độ động cơ sẽ chỉ chênh hơn nhiệt độ môi trường vài độ C mà thôi.
Nghĩa là sẽ thấp hơn nhiều khoảng nhiệt độ hoạt động tối ưu cần cho động cơ, điều này có một số tác động không tốt lên động cơ và cả tiêu hao nhiên liệu, nhất là với xe phun nhiên liệu điện tử.
Cách kiểm tra van hằng nhiệt có bị hư hỏng hay không
Đầu tiên: Trước khi tháo van ra, cần chuẩn bị dụng cụ như ca hoặc chậu để dựng nước làm mát khi tháo van ra (lưu ý: Không tháo khi động cơ còn nóng).
Tiếp theo: dùng một đồng hồ đo nhiệt (nhiệt kế) đặt vào trong khay nước cùng với van hằng nhiệt. Nhiệt kế sử dụng phải chịu được nước sôi ở nhiệt độ cao.
Bước 3: Cho nước làm mát cùng van hằng nhiệt và nhiệt kế lên bếp đun. Quan sát nhiệt kế, van hằng nhiệt phải đóng cho đến khi nước sôi đạt đến 190oF. Ở nhiệt độ này van mới bắt đầu mở ra và mở hoàn toàn khi nước đạt đến khoảng 195oF.
Nếu van hằng nhiệt vẫn đóng kín trong khi nước bắt đầu sôi thì chứng tỏ van này đã bị hỏng và cần phải thay thế. Nếu van hằng nhiệt vẫn mở mà không co lại được thì cũng cần phải thay thế.
Lưu ý: Tuyệt đối không khởi động xe nếu không có van hằng nhiệt bởi van này hoạt động tương tự như một hệ thống điều chỉnh lưu lượng. Nghĩa là van hằng nhiệt điều chỉnh dòng lưu lượng nước đi qua hệ thống làm mát. Nếu nước làm mát chảy qua két nước quá nhanh, sẽ không có đủ thời gian để truyền nhiệt cho két nước, khiến động cơ bị nóng.
Vậy, nguyên lý hoạt động của van hằng nhiệt như thế nào, chúng có kết cấu ra sao để đảm bảo cho động cơ giữ được mức nhiệt ổn định khi động cơ hoạt động mà không bị quá nóng. Hãy cùng nhau tìm hiểu rõ thông qua bài viết Van hằng nhiệt ô tô và những điều cần biết.
Khi động cơ mới khởi động, động cơ còn lạnh, van hằng nhiệt sẽ đóng đường trao đổi nước hoặc dầu đến két làm nước làm mát và mở van cho nước làm mát hoặc đầu qua két làm mát khi nhiệt độ trong động cơ cao hơn mức quy định (khoảng từ 87-102 độ C tùy vào tốc độ xe). Nhờ đó, động cơ có thể khởi động nhanh chóng tăng lên tới nhiệt độ làm việc, ổn định nhiệt độ, giảm mức tiêu hao nhiên liệu.
Cụ thể nguyên lý hoạt động của van hàng nhiệt ô tô như sau: Khi nước làm mát động cơ đang ở nhiệt độ thấp (khoảng dưới 87 độ C), lò xo hồi vị đẩy xi lanh mang cánh van đi lên làm van đóng làm cho nước làm mát không thể luân chuyển qua van hằng nhiệt tới két nước làm mát.
Khi nhiệt độ động cơ đạt nhiệt độ chuẩn làm việc tốt (từ khoảng 87 – 95 độ C), Parapin sẽ giãn nở sao cho thắng sức cản của lò xo đẩy xi lanh xuống làm mở van van hằng nhiệt để mở thông đường nước từ động cơ ra két làm mát.
Khi nhiệt độ động cơ đạt nhiệt độ chuẩn làm việc tốt (từ khoảng 87 – 95 độ C), Parapin sẽ giãn nở sao cho thắng sức cản của lò xo đẩy xi lanh xuống làm mở van van hằng nhiệt để mở thông đường nước từ động cơ ra két làm mát.
Cấu tạo của van hằng nhiệt ô tô
1 Van – 2 Xylanh – 3 Van đi tắt – 4 Sáp – 5 Van xả khí
+ Môi chất công tác là hạt parapin rắn chứa trong xi lanh của van.
+ Trên xi lanh có gắn cánh van, lò xo hồi vị luôn ép van đóng.
Các hư hỏng và nguyên nhân hư hỏng thường gặp của van hằng nhiệt ô tô
Nguyên nhân phổ khiến van hằng nhiệt bị hư hỏng là độ đàn hồi thân van và cơ cấu cánh van làm việc kém. Nguyên nhân là do các chất chứa trong thân van bị rò rỉ, khi đó, van không mở hoặc mở không đủ gây nóng động cơ khi hoạt động với công xuất lớn.
Nếu van hằng nhiệt không đóng khi nhiệt độ nước còn thấp sẽ khiến động cơ chạy lâu mới đạt nhiệt độ làm việc làm tăng lượng tiêu hao nhiên liệu. Còn khi van hằng nhiệt hư hỏng không mở, nhiệt độ động cơ sẽ tăng nhanh chóng khi vận hành và thông thường chỉ sau khoảng từ 5 đến 15 phút sau khi chạy, khi đó đèn bào nhiệt độ động cơ sẽ sáng lên.
Trường hợp cụ thể: Bình thường, hệ thống sẽ ổn định nhiệt độ động cơ nằm khoảng ở 90-95 độ C, với đồng hồ kim thì chỉ nhiệt gần như không đổi, chỉ nhiệt thường nằm gần giữa đồng hồ.
Nếu đồng hồ chỉ nhiệt thường xuyên bị tụt dưới mức gần giữa trong quá trình vận hành thì chức năng hằng nhiệt cho động cơ đang bị lỗi. Nếu van bị thông (không có van hằng nhiệt) không còn chức năng hằng nhiệt thì trong nhiều điều kiện vận hành, nhiệt độ động cơ sẽ chỉ chênh hơn nhiệt độ môi trường vài độ C mà thôi.
Nghĩa là sẽ thấp hơn nhiều khoảng nhiệt độ hoạt động tối ưu cần cho động cơ, điều này có một số tác động không tốt lên động cơ và cả tiêu hao nhiên liệu, nhất là với xe phun nhiên liệu điện tử.
Cách kiểm tra van hằng nhiệt có bị hư hỏng hay không
Đầu tiên: Trước khi tháo van ra, cần chuẩn bị dụng cụ như ca hoặc chậu để dựng nước làm mát khi tháo van ra (lưu ý: Không tháo khi động cơ còn nóng).
Tiếp theo: dùng một đồng hồ đo nhiệt (nhiệt kế) đặt vào trong khay nước cùng với van hằng nhiệt. Nhiệt kế sử dụng phải chịu được nước sôi ở nhiệt độ cao.
Bước 3: Cho nước làm mát cùng van hằng nhiệt và nhiệt kế lên bếp đun. Quan sát nhiệt kế, van hằng nhiệt phải đóng cho đến khi nước sôi đạt đến 190oF. Ở nhiệt độ này van mới bắt đầu mở ra và mở hoàn toàn khi nước đạt đến khoảng 195oF.
Nếu van hằng nhiệt vẫn đóng kín trong khi nước bắt đầu sôi thì chứng tỏ van này đã bị hỏng và cần phải thay thế. Nếu van hằng nhiệt vẫn mở mà không co lại được thì cũng cần phải thay thế.
Lưu ý: Tuyệt đối không khởi động xe nếu không có van hằng nhiệt bởi van này hoạt động tương tự như một hệ thống điều chỉnh lưu lượng. Nghĩa là van hằng nhiệt điều chỉnh dòng lưu lượng nước đi qua hệ thống làm mát. Nếu nước làm mát chảy qua két nước quá nhanh, sẽ không có đủ thời gian để truyền nhiệt cho két nước, khiến động cơ bị nóng.
Nguồn : Trung tâm đào tạo VATC
