Tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục là một trong những dấu hiệu cảnh báo phổ biến mà kỹ thuật viên không thể bỏ qua khi bảo trì hệ thống. Phớt lờ âm thanh này có thể là sai lầm dẫn đến chuỗi hệ quả nghiêm trọng cho cơ cấu nâng hạ.
Tiếng kêu két két xuất hiện khi có dao động cộng hưởng giữa má phanh và đĩa phanh cầu trục trong quá trình tiếp xúc. Những âm thanh cao, chói, liên tục không chỉ gây tiếng ồn khó chịu mà còn là lời cảnh báo hiệu suất phanh đang bị suy giảm. Lúc này tiếp xúc giữa các bề mặt ma sát không đồng đều, đe dọa trực tiếp đến khả năng hãm tải cũng như giảm thời gian sử dụng của cả cụm phanh pa lăng.
Tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục là gì? Tại sao nguy hiểm?
Hệ thống phanh của pa lăng, cầu trục thường là phanh điện từ, hoạt động theo nguyên lý má phanh kẹp vào hai mặt đĩa phanh (rotor) để tạo lực hãm. Khi hệ thống phanh làm việc đúng chuẩn, tiếp xúc giữa má phanh và đĩa phanh tạo ra lực ma sát đồng đều, êm ái và không phát sinh âm thanh bất thường.Tiếng kêu két két xuất hiện khi có dao động cộng hưởng giữa má phanh và đĩa phanh cầu trục trong quá trình tiếp xúc. Những âm thanh cao, chói, liên tục không chỉ gây tiếng ồn khó chịu mà còn là lời cảnh báo hiệu suất phanh đang bị suy giảm. Lúc này tiếp xúc giữa các bề mặt ma sát không đồng đều, đe dọa trực tiếp đến khả năng hãm tải cũng như giảm thời gian sử dụng của cả cụm phanh pa lăng.
Nguyên nhân gây ra tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục
Xác định nguyên nhân gây ra âm thanh bất thường ở phanh cầu trục là cách nhanh nhất giúp các kỹ thuật viên định hình lỗi và có hướng xử lý nhanh chóng, dứt điểm, hiệu quả. Từ kinh nghiệm 17 năm trong ngành, Tuấn Cầu Trục đánh giá nhóm nguyên nhân gây ra tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục thường bắt nguồn từ:Má phanh mòn không đều hoặc đã vượt giới hạn mòn
Đây là nguyên nhân thường gặp. Khi má phanh mòn quá giới hạn cho phép (thường dưới 3mm tính từ mặt tán đinh hoặc theo thông số nhà sản xuất), bề mặt tiếp xúc bị giảm diện tích và cứng hơn, gây ra rung động trong quá trình phanh. Má phanh mòn không đều hai bên (một bên mòn nhiều hơn) cũng tạo ra hiện tượng tiếp xúc lệch tâm, dẫn đến tiếng kêu.Đĩa phanh bị oxy hóa, gỉ sét hoặc có vết rãnh
Cầu trục hoạt động trong môi trường nhà xưởng có độ ẩm cao, hóa chất hoặc bụi kim loại dễ khiến bề mặt đĩa phanh bị gỉ sét theo từng vùng. Lớp gỉ này không đồng đều trên bề mặt đĩa, khi má phanh tiếp xúc sẽ tạo ra dao động và phát ra tiếng kêu. Tương tự, các vết rãnh sâu trên đĩa phanh do sử dụng lâu ngày cũng gây hiệu ứng tương tự.Dầu mỡ hoặc chất bẩn dây vào bề mặt phanh
Dầu bôi trơn từ hộp giảm tốc, mỡ từ vòng bi, hay nước từ môi trường làm việc dây vào bề mặt đĩa phanh hoặc má phanh sẽ thay đổi hệ số ma sát đột ngột. Trong nhiều trường hợp, dầu mỡ gây ra hiện tượng bề mặt dính rồi trượt liên tục, tạo ra tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục.Lò xo giữ má phanh yếu hoặc hỏng
Phanh đĩa cầu trục thường có lò xo định vị má phanh. Khi lò xo phanh này yếu hoặc gãy, má phanh không được giữ chặt trong giá đỡ, rung lắc theo dao động của đĩa và phát ra tiếng kêu ngay cả khi không phanh.Khe hở phanh không đúng chuẩn gây ra tiếng kêu két két ở phanh đĩa cầu trục
Khe hở quá nhỏ khiến má phanh cọ nhẹ vào đĩa phanh liên tục ngay cả khi ở trạng thái nhả phanh. Tình trạng này không chỉ gây tiếng kêu mà còn làm cả hai bộ phận hao mòn nhanh và sinh nhiệt bất thường.Cách chẩn đoán tiếng kêu ken két ở phanh đĩa cầu trục
Trước khi có phương hướng xử lý triệt để tiếng kêu bất thường ở phanh đĩa cầu trục, kỹ thuật viên cần nhận diện được ý nghĩa của những âm thanh này. Dưới góc nhìn của người làm nghề lâu năm, kỹ sư cơ điện Tuấn Cầu Trục thấy rằng:- Chỉ kêu khi bắt đầu phanh: Thường do gỉ bề mặt đĩa hình thành qua đêm hoặc cuối tuần – ít nguy hiểm hơn nhưng cần theo dõi.
- Kêu liên tục trong suốt quá trình phanh: Dấu hiệu má phanh mòn hoặc đĩa bị rãnh – cần kiểm tra ngay.
- Kêu ngay cả khi không phanh: Khe hở sai hoặc lò xo định vị hỏng – phải dừng máy kiểm tra.
- Kèm theo rung giật khi phanh: Đĩa phanh bị cong vênh (warped) – cần thay hoặc tiện lại đĩa.
Cách xử lý tiếng kêu ken két ở phanh đĩa cầu trục
Sau khi đã nhận diện được nguyên nhân gây ra những âm thanh chói tai tại bộ phận đĩa phanh, đội ngũ kỹ sư tại Tuấn Cầu Trục thường xử lý sự cố theo từng trường hợp cụ thể như sau:Xử lý khi má phanh mòn hoặc tiếp xúc không đều
Thay thế toàn bộ má phanh theo cặp (cả hai bên đĩa), không thay một bên. Chọn má phanh đúng thông số kỹ thuật của nhà sản xuất về kích thước và hệ số ma sát. Sau khi thay, thực hiện chạy phanh nhẹ nhiều lần để bề mặt má phanh mới làm quen và tiếp xúc đồng đều với đĩa trước khi phanh tải nặng.Xử lý đĩa phanh gỉ sét hoặc có rãnh mòn
Nếu gỉ nhẹ và mới hình thành: vận hành phanh nhẹ vài lần, lớp gỉ bề mặt sẽ tự được mài đi. Nếu đĩa có rãnh sâu trên 0.3mm hoặc gỉ sét ăn vào bề mặt: cần tiện lại đĩa phanh để phục hồi độ phẳng. Nếu bề dày đĩa sau tiện không còn đạt giá trị tối thiểu theo quy định nhà sản xuất, bắt buộc phải thay đĩa mới.Xử lý khi dầu mỡ dây vào bề mặt phanh
Vệ sinh đĩa phanh và má phanh bằng dung dịch tẩy phanh chuyên dụng. Không dùng xăng, dầu hỏa hay nước để lau vì có thể để lại cặn gây trơn trượt. Đồng thời tìm và xử lý nguồn rò rỉ dầu mỡ để tránh tái phát.Xử lý lò xo định vị má phanh hoặc hỏng yếu
Thay toàn bộ lò xo định vị và shim chống rung theo bộ. Đây là phụ tùng giá thành thấp nhưng ảnh hưởng lớn đến tiếng ồn và độ ổn định của phanh. Nhiều trường hợp tiếng kêu biến mất chỉ sau bước thay thế này.Điều chỉnh lại khe hở phanh đĩa
Điều chỉnh khe hở giữa má phanh và đĩa phanh theo đúng thông số kỹ thuật của từng loại phanh pa lăng, cầu trục. Kiểm tra đều cả hai bên đĩa bằng căn lá, đảm bảo khe hở đồng đều. Sau điều chỉnh, vận hành thử không tải và có tải để xác nhận tiếng kêu đã được xử lý.Phòng ngừa tiếng kêu ken két ở phanh đĩa cầu trục
Dưới góc nhìn của thợ cầu trục lâu năm, Tuấn Cầu Trục luôn cho rằng việc phòng ngừa sự cố đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu suất hoạt động và tăng độ bền cho cụm phanh.- Kiểm tra phanh đĩa định kỳ mỗi 3 tháng: Đo bề dày má phanh, độ đảo đĩa, khe hở và tình trạng lò xo định vị.
- Vệ sinh bề mặt phanh mỗi 6 tháng hoặc sau khi thiết bị nghỉ dài ngày, đặc biệt trong môi trường ẩm ướt hoặc hóa chất.
- Kiểm tra nguồn rò rỉ dầu mỡ gần khu vực phanh trong mỗi ca bảo dưỡng.
- Ghi nhật ký bảo dưỡng: Theo dõi chu kỳ xuất hiện tiếng kêu giúp dự đoán thời điểm cần thay thế linh kiện trước khi sự cố xảy ra.
- Đào tạo công nhân vận hành: Tránh phanh gấp liên tục, thao tác êm để hạn chế dao động và nhiệt độ phanh tăng đột biến.
